آیا شعر می‌تواند جای مشاور را بگیرد؟

روایت زنانی که با شعر از طلاق عبور کردند…
شاید عجیب به‌نظر برسد، اما نتایج یک پژوهش علمی نشان می‌دهد که شعر فارسی می‌تواند به‌اندازه یک دوره کامل روان‌درمانی در کاهش دردهای روحی زنان پس از طلاق مؤثر باشد.
در دوره‌ای که مشاوره، جلسات روانشناسی، قرص‌های آرام‌بخش و شبکه‌های انگیزشی به گزینه‌های رایج زنان بحران‌دیده تبدیل شده‌اند، گروهی از زنان ایرانی راهی بسیار بومی‌تر، درونی‌تر و البته عمیق‌تر را انتخاب کرده‌اند: بازگشت به شعر.
مقاله‌ای علمی منتشر شده درNCBI به بررسی دقیق این موضوع می‌پردازد که چگونه «ادبیات کلاسیک فارسی» (از حافظ تا فروغ) توانسته نقش یک مکانیسم مقابله‌ای مؤثر را برای زنان طلاق‌گرفته ایفا کند.
تحلیل مقاله و مرور مفاهیم کلیدی
در این پژوهش کیفی که توسط فاطمه زارعی و همکاران انجام شده، گروهی از زنان ایرانی که تجربه طلاق داشته‌اند، به‌صورت هدفمند در جلسات ادبی و شعرخوانی شرکت داده شده‌اند. این جلسات نه به‌عنوان «رویداد فرهنگی»، بلکه به‌عنوان یک مداخله درمانی مبتنی بر هنر برگزار شده است.
در طول جلسات، زنان شرکت‌کننده با اشعار مختلفی مواجه شدند؛ از حافظ و مولوی گرفته تا فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی. آنچه محققان مشاهده کردند، فراتر از واکنش عاطفی لحظه‌ای بود. با گذشت زمان، نشانه‌هایی از بازسازی درونی، خودآگاهی، پذیرش و حتی بازتعریف هویت فردی در این زنان شکل گرفت.
شعر، به‌عنوان ابزار معنویت کاربردی
آن‌چه این تحقیق را خاص می‌کند، توجه آن به ابعاد معنوی شعر است. برخلاف رویکردهای روان‌درمانی که بیشتر به جنبه‌های عقلانی یا هیجانی فرد توجه دارند، این پژوهش نشان می‌دهد که شعر فارسی با بار معنوی و عرفانی عمیق خود، می‌تواند راهی برای اتصال مجدد فرد به درون، معنا، و حتی به امر مقدس باشد.
در واقع، زنان شرکت‌کننده نه‌فقط حس همدلی دریافت کردند، بلکه به‌واسطه‌ی مواجهه با زبان استعاری، قادر شدند تجربه‌ رنج را به زبان بیاورند؛ بدون آن‌که آن را مستقیماً تعریف کنند.
شعر، صدا و آیینه
زنان در این پژوهش گفته‌اند که شعر، برایشان حکم صدا داشت؛ صدای کسی که پیش‌تر از رنج گذشته، اما واژگانش را به ما سپرده تا در تاریکی‌های مشابه، راهی بیابیم.
برای برخی، اشعار مولوی مثل مشاور مهربانی بود که درد را تأیید می‌کرد اما در آن متوقف نمی‌ماند.
برای بعضی دیگر، حافظ، همان کسی بود که شانه به شانه‌